KOLTUK MİLLİ. KARAR İTHAL..

Bugünün dünyasında Afrika’da birçok devletin çoğu zaman özellikle böyle yönetildiği görülür.
Devlet başkanı koltukta. Bakanlar görevde.
Ordu hazır.
Kurumlar çalışır.
Her şey normal görünür.
Ama perde arkasındaki gerçek bambaşka.
Lider var, irade çoğu zaman başkasının elinde.

Siyasetçi konuşur.
Seçim kazanır. Koltuğa oturur, sonuç değişmez:
Koltuk içeride, ip dışarıdadır.

Vatandaş, liderinin iradesinin sömürgeci gücün elinde olduğunu yer yer hisseder.

Örneğin millet çalışır, savaşır, bedel öder.
Ama lider bağlıysa ödenen vergi ve verilen mücadele kaderi değiştirmez.

Yeni sömürgecilik kimi örneklerde böyle tanımlanır: Ülkeyi değil, lideri gizlice esir aldığı bazı çevrelerce ileri sürülür.

Eskiden sömürgeci ülkelerin askerleri kılıcını çeker, vergi toplar, direnenin kellesini koparırdı.
Bugün öyle değil. Bugün lider vitrine konur.
Millet lideri görür; kızar, umutlanır, değişim bekler.
Bazen iktidar vitrin olur, muhalefet denge sanılır; ama senaryo tek merkezden yazıldığı düşünülür.
Ama liderin önüne görünmeyen bir liste konur:
“Bunu yaparsan nefes alırsın, bunu yapmazsan boğulursun, koltuktan olursun” derler.

İşte gerçek burada başlar:
Sen çalışırsın, üretirsin ama faturayı çoğu zaman onlar keser.
Sen alın teri dökersin ama kazanan başkasıdır.
Değişim beklersin ama ip başkasının elindeyse aynı yere gidersin.

Vatandaş neden “sömürülüyoruz” demez?
Çünkü soygun artık bağırarak yapılmaz; sessiz yapılır.
Hayat ağırdır, iş zordur, gelecek belirsizdir.
Herkes bir isim bulur:
kriz, kader, şanssızlık…
Ama kimse perdeyi kaldırmaz.
Çünkü lider görünür, onu bağlayan, esir alan görünmez.
Perde durdukça sahnenin arkasındaki el fark edilmez.

Bir ülke seçim yapabilir, hükümet kurabilir, bayrağını dalgalandırabilir.
Ama ip dışarıdaysa o ülke yönetilmez; yönetiliyordur.

Afrika’da bir lideri ele geçirmek için iddialara göre bazen para, bazen dosya, bazen koltuk korkusunun etkili olabildiği söylenir; zaaf nerede başlarsa irade orada biter.

Gerçek bağımsızlık, görünmeyen iradenin de millete ait olduğu yerde başlar.

Çetin Ay
Bwa Başkanı

Bu yazı Afrika ülkeleri bağlamında yapılan genel bir siyasi analiz ve yazarın kişisel değerlendirmelerini içermektedir